مشاغل سخت و زیان آور

مشاغل سخت و زیان آور سال 99

مشاغل سخت و زیان آور به کارهایی گفته شده که در آن عوامل شیمیایی، فیزیکی، بیولوژیکی و مکانیکی محیط کار استاندارد نیست و کارگر در اثر اشتغال تحت تنش های جسمی و روحی که منجر به بروز بیماری های شغلی و عوارض ناشی از آن می شود، قرار می گیرد.

بر این اساس قانون گذار در راستای حمایت از این طبقه، این گونه مشاغل را تحت عنوان مشاغل سخت و زیان آور معرفی نموده است و با در نظر گرفتن تمهیدات فنی، مهندسی و بهداشتی سعی در کاهش و یا حذف سختی کار مشاغل را دارد.

انواع مشاغل سخت و زیان آور

مشاغل سخت و زیان آور به دو گروه الف و ب تقسیم بندی می شوند:

گروه الف: مشاغلی که صفت سخت و زیان آوری به ماهیت شغل وابستگی داشته اما چنانچه کارفرما تمهیدات ایمنی و بهداشتی را بکار بگیرد می توان سختی این مشاغل را حذف نمود.

گروه ب: این دسته مشاغلی هستند که ماهیتا سخت و زیان آور هستند و در صورت به کارگیری تمهیدات بهداشتی و ایمنی و تدابیر مناسب سختی کار کاهش می یابد ولی سخت و زیان آوری این مشاغل حذف نمی شود.

لیست مشاغل سخت و زیان آور

شورای عالی کار، شورای عالی حفاظت فنی و بهداشت کار فهرست مشاغلی را تحت عنوان مشاغل سخت و زیان آور تهیه کرده و سپس این لیست به تصویب وزارت کار و بهداشت رسیده است.

-کار در معدن: اعم از تحت الارضی یا سطح الارضی که منجر می شود کارگر در راهرو های سرپوشیده و تونل ها به استخراج بپردازد.

-کار استخراج: هر گونه مباشرت یا نظارتی که ایجاب می کند کارگر در میله ها، راهروها و تونل های معدن مشغول فعالیت باشند اعم از جدا کردن یا منفجر کردن مواد از سطح کار، حمل موادی که بر اثر انفجار ایجاد شده، اداره تاسیسات آب و برق در داخل معدن

-کار در مخازن سربسته، حفر قنات ها، چاه ها و فاضلاب ها

-کار مستمر در مجاورت کوره های ذوب به گونه ای که کارگر در معرض بخارات زیان آور و حرارت باشد، همچنین تخلیه و حمل مواد مذاب از این کوره ها

-کارگران مشغول به کار در کارگاه های سالامبورسازی، دباغی و روده پاک کنی و کارگرانی که به طور مستمر در گندابروها، جمع آوری و حمل و دفن زباله شهری مشغولند.

-کارگران مشغول به کار در واحدهای دامداری و طیور که به طور مستمر در جمع آوری و انتقال و انبار کردن کود کار می کنند.

-اشخاصی که به طور مداوم و مستمر در ارتفاع بیش از 5 متر و در فضاهای باز بر روی داربست، اتاقک های متحرک و دکل ها کار می کنند.

-افرادی که بر روی خطوط و پست های انتقال برق با فشار شصت و سه کیلوولت و بالاتر از آن در حال فعالیت هستند.

-مشاغل پخت آسفالت دستی، قیرپاشی، شن پاشی و مالچ پاشی

-افرادی که در مخازن مشغول جوشکاری هستند.

-کار با مواد رادیواکتیو و قرار گرفتن در معرض پرتوهای یون ساز و مشاغلی که بدلیل در معرض اشعه قرار گرفتن، زمینه ابتلا به بیماری در آن ها وجو دارد.

-کار در مکان های با فشار زیاد مانند کار غواصی

-آتش نشانی

-کار سم پاشی مزارع، باغات و همچنین ضدعفونی کردن طویله ها، مرغداری ها

-کارهایی که منجر به کری کارگر و ایجاد بیماری های گوش می شود.

-کار در مشاغلی که حشره کش و سم تولید می کنند.

-خبرنگاری

-کار با وسایلی که دارای ارتعاش هستند و برای سلامتی کارگران مشکلاتی را ایجاد می کند.

-شاغلین در ندامتگاه ها و زندان ها

-افرادی که در مراکز روان درمانی مشغول به فعالیت هستند و با بیماران روانی در ارتباطند

-رانندگان مسافربری درون شهری و برون شهری، حمل و نقل بار، رانندگان وزارت راه و شهرسازی در جاده ها

-کارشناس علوم آزمایشگاهی، فوریت های پزشکی، مامایی و هوشبری و زیرمجموعه آن ها

نحوه تعیین مشاغل سخت و زیان آور

کارگر، کارفرما، وزارت بهداشت، تشکل های کارگری و کارفرمایی، وزارت کار و امور اجتماعی و صندوق تأمین اجتماعی می توانند در مقام متقاضی سختی کار درخواست دهند. سپس کمیته کارشناسان تشکیل می گردد و به بررسی سوابق و شرایط محیط کار می پردازد. در آخر مدارک ارائه شده بایستی توسط کمیته استانی تأیید گردد.

قوانین تأمین اجتماعی در کارهای سخت و زیان آور

در ادامه به بررسی شرایط کاری و قوانین سازمان تأمین اجتماعی درخصوص مشاغل سخت و زیان آور می پردازیم. این قوانین با قوانین وضع شده برای مشاغل عادی دارای تفاوت هایی است:

  • ساعت کاری:

بر طبق ماده 52 قانون کار، ساعت کاری در مشاغل سخت و زیان آور نباید از 6 ساعت در روز (36 ساعت در هفته) تجاوز کند. هدف از این کار حمایت از سلامت کارگر در طول اشتغال است.

  • اضافه کاری:

بر اساس ماده 61 قانون کار، اضافه کاری در این مشاغل ممنوع است.

  • مرخصی:

مرخصی سالیانه در نظر گرفته شده برای مشاغل سخت و زیان آور پنج هفته است. بهتر است استفاده از مرخصی در دو نوبت و در پایان هر شش ماه یک بار حتی الامکان صورت بگیرد.

  • اشتغال زنان:

براساس ماده 75 قانون کار، اشتغال در کارهای سخت و زیان آور برای زنان ممنوع است.

  • نوجوانان 15 تا 18 سال:

بر طبق ماده 83 قانون کار، ارجاع کارهای سخت و زیان آور به نوجوانان 15 تا 18 سال ممنوع است.

 

  • حق بیمه در مشاغل سخت و زیان آور:

چنانچه کارگر در مشاغل سخت و زیان آور مشغول به کار باشد، به ازای هر سال که حق بیمه خود را پرداخت می کند، یک و نیم سال سابقه بیمه برای وی در نظر گرفته می شود.

در صورتی که کارگر هم در مشاغل سخت و زیان آور و هم در مشاغل عادی کار کرده باشد، به ازای هر سال کارسخت، 1.5 سال برای وی درنظر گرفته می شود.

در این مشاغل کارفرما موظف است که علاوه بر 23% حق بیمه مشاغل عادی، 4% حق بیمه اضافی برای این مشاغل پرداخت نماید. بنابر آنچه گفته شد سهم کارفرما در این مشاغل 27% است.

به این نکته توجه داشته باشید در مورد افرادی که قبل از سال 83 در این مشاغل مشغول به کار بوده اند، علاوه بر 4% اضافی حق بیمه، 4% دیگر نیز افزوده می شود و در مجموع سهم پرداختی کارفرما به 31% می رسد.

  • بازنشستگی پیش از موعد در مشاغل سخت و زیان آور:

در مشاغل سخت و زیان آور مطابق با بخش اول بند (ب) تبصره 2 قانون بازنشستگی پیش از موعد، کارگران چنانچه حداقل بیست سال متوالی و یا بیست و پنج سال متناوب سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشند، بدون در نظر گرفتن شرط سنی می توانند درخواست خود را به اداره کار و امور اجتماعی استان ها مطرح کنند تا در کمیته های استانی بررسی گردد.

در ادامه منظور از متوالی و متناوب بودن اشتغال در این کارها را توضیح خواهیم داد:

ایام زیر در صورتی که در فواصل اشتغال به کارهای سخت و زیان آور قرار بگیرند بعنوان سابقه اشتغال در نظر گرفته می شوند:

  • تعطیلات رسمی
  • تعطیلات هفتگی
  • روزهای استفاده از مرخصی استحقاقی
  • ایام استفاده از مرخصی بدلیل فوت پدر، مادر، همسر و یا مرخصی ازدواج به مدت 3 روز ( در این مدت مشمول دریافت دستمزد هستند)
  • ایام استفاده از استراحت پزشکی یا مرخصی استعلاجی

چنانچه در فواصل اشتغال ایام زیر قرار بگیرد منجر به زایل شدن توالی اشتغال در کارهای سخت نمی شوند:

  • دوران خدمت سربازی به شرطی که بیمه شده حداکثر تا دو ماه بعد از خدمت به کار سابق خود برگردد و یا مشغول به کار در مشاغل سخت دیگری شود.
  • ایام خدمت در جبهه
  • ایامی که کارگاه به طور موقت بر اثر عوامل طبیعی مانند سیل، زلزله و … تعطیل می شود و این تعطیلی از اراده کارفرما و کارگر خارج باشد.
  • ایام استفاده از بیمه بیکاری (در صورتی که بیمه شده بلافاصله بعد از اتمام این دوران مشغول به کار در مشاغل سخت شود)
  • دوران اسارت سیاسی به گونه ای که بیمه شده بعنوان آزاده شناخته شود

موارد زیر اگر در فواصل کارهای سخت و زیان آور قرار بگیرند باعث تناوب در شغل شده و توالی اشتغال از بین می رود:

  • بیکاری بدون دریافت بیمه بیکاری
  • بیمه اختیاری
  • اشتغال در حرف و مشاغل آزاد
  • استفاده از مرخصی بدون حقوق
  • اخراج، بازخرید و استعفا
  • غیبت غیرموجه بیشتر از ده روز که منجر به اخراج موقت یا دائم شود
  • اشتغال در کارهای عادی
اشتراک در
اطلاع از
guest
2 Comments
قدیمی ترین
جدیدترین بیشترین رای
Inline Feedbacks
View all comments
منصور دیارمند
منصور دیارمند
1 ماه قبل

با سلام – کارکنان و کارگران کارخانه های تولید شیشه در ایران ( خصوصا خط تولید ) شامل بیمه سخت و زیان آور هستند و همه آنها بازنشسته هم می شوند ولی تا الان کارگران کارخانه های تولید شیشه به روش فلوت ( شناور) که سابقه آن در ایران حدود بیست سال است به مرحله بازنشستگی نرسیده اند . آیا کارگران کارخانه شیشه فلوت هم که شرایط کار آنها دقیقا مانند کارگران کارخانه های قدیمی است شامل بیمه مشاغل سخت و زیان آور می شوند . مواد اولیه سیلیس و گرد شیشه و گرمای کوره مذاب و بخارات گاز SO2… Read more »